Lerarentekort
Paradox: het lerarentekort daalt, maar zo voelt het niet
Actueel.
Paradox: het lerarentekort daalt, maar zo voelt het niet
Lerarentekort
Geplaatst op 13-02-2026
Volgens recente rapportages is het landelijke tekort in het voortgezet onderwijs afgenomen van 5,1% naar 3,5%. Toch ervaren scholen en docenten nauwelijks verlichting in de werkdruk. Hoe kan dat?
In dit artikel verkennen we de cijfers van 2025/2026 en verklaren we waarom deze statistische daling in de praktijk anders aanvoelt.
De cijfers: een daling van 40% in twee jaar
Op 1 oktober 2025 bedroeg het totale landelijke tekort aan leraren in het voortgezet onderwijs circa 2.220 fte. Dit komt neer op 3,4% van de totale werkgelegenheid (bron: Centerdata). Hoewel dit een forse verbetering lijkt ten opzichte van voorgaande jaren, vertelt het percentage niet het hele verhaal.
| Jaar | 2023 | 2024 | 2025 |
| Fte | 3.800 | 3.800 | 2.200 |
| Tekort % | 5,8% | 5,1% | 3,4% |
5 Verklaringen voor een dalend tekort dat niet zo voelt
Waarom merken docenten in de lerarenkamer weinig van deze positieve cijfers? Wij zetten de vijf belangrijkste redenen op een rij.
1. Het stoppen van NPO-gelden vertekent de formatie
Tijdens de coronaperiode kregen scholen extra budget (NPO) voor kleinere klassen en extra ondersteuning. Nu deze subsidies stoppen, verdwijnen veel tijdelijke functies.
Omdat de totale formatie krimpt, daalt het tekortpercentage automatisch. Dit betekent echter niet dat er meer leraren zijn, maar simpelweg dat er minder plekken worden opgevuld.
2. Demografische krimp is een tijdelijke bondgenoot
In de bovenbouw is het aantal leerlingen met 20.000 afgenomen. Minder leerlingen betekent minder vraag naar docenten, wat de cijfers gunstig beïnvloedt.
Tegelijkertijd groeit de onderbouw door de instroom van nieuwkomers. De behoefte aan docenten verschuift binnen de school, maar neemt onder de streep niet af.
3. Geen structurele instroomgroei van docenten
De daling komt niet door een enorme toestroom van nieuwe collega's. Sterker nog: de instroom blijft achter bij de uitstroom.
Met name in de tekortvakken is het tekort nog altijd nijpend (wiskunde, natuurkunde en Nederlands). De prognose is dan ook dat de cijfers vanaf 2026 weer fors zullen stijgen.
4. De onzichtbare last: het 'verborgen tekort'
Wist je dat 66% van het tekort onzichtbaar is? Deze vacatures staan niet open, maar worden intern opgelost door:
-
Extra uren voor huidige collega's.
-
Het samenvoegen van klassen.
-
Het schrappen van ontwikkeltijd.
Deze noodgrepen verlagen het statistische tekort, maar verhogen de dagelijkse werkdruk voor het zittende team.
5. Regionale extremen worden gladgestreken
Landelijke gemiddelden zijn misleidend. Terwijl de ene regio op 1% tekort zit, kampt de andere met tekorten van wel 10%. Wie op een school werkt waar gaten niet gedicht worden, merkt niets van een "gunstig" landelijk gemiddelde.
Conclusie: de praktijk versus de statistiek
De huidige daling van het lerarentekort is vooral het resultaat van minder vraag, het wegvallen van budgetten (NPO) en interne oplossingen. Zolang instroom structureel achterblijft en verborgen tekorten hoog blijven, zal de ervaren werkdruk beperkt afnemen.
Inschrijven voor de nieuwsbrief
Klaar voor jouw volgende stap in het onderwijs?
Al meer dan tien jaar is Upwijs Recruitment gespecialiseerd in het onderwijs. Wij werken samen met scholen door heel Nederland. We nemen de tijd om samen te onderzoeken wat bij jou past: altijd vrijblijvend, persoonlijk en met oog voor de praktijk van het klaslokaal.
Bekijk de vacatures die bij jou passen.
Actueel.
Aanvraag Lerarenbeurs 2026 geopend vanaf 1 feb
Werk je in het onderwijs en overweeg je een opleiding of master te volgen? Dan is dit hét moment om scherp te zijn. Vanaf 1 februari 2026 opent de aanvraagperiode voor de Lerarenbeurs: een overheidsregeling die het mogelijk maakt om studeren te combineren met je werk in het onderwijs.
In deze blog zetten we de belangrijkste informatie voor je op een rij, zodat je goed voorbereid bent wanneer de aanvraag start.
Zo maak je als docent een cv dat echt opvalt
Een goed cv is onmisbaar wanneer je solliciteert op een baan in het voortgezet onderwijs. Schoolleiders en recruiters willen in één oogopslag zien wie jij bent, welk vak je geeft en wat jij toevoegt aan het team en de leerlingen.
In dit artikel lees je precies hoe je een professioneel docentencv maakt dat overtuigt én aansluit op vacatures in het voortgezet onderwijs.
Nieuwe cao voortgezet onderwijs 2025 – 2027
De bonden hebben op 5 november 2025 een akkoord bereikt over een nieuwe cao voor het voortgezet onderwijs. Het akkoord bevat belangrijke verbeteringen op het gebied van salaris en werkdrukverlichting.
In dit artikel lees je de belangrijkste afspraken uit de cao VO 2025–2027.
World Teachers’ Day 2025
Op 5 oktober wordt wereldwijd World Teachers’ Day gevierd de dag waarop aandacht wordt gevraagd voor de cruciale rol van leraren in het leven van miljoenen leerlingen. Het is een moment van waardering én bewustwording: goed onderwijs begint bij goed ondersteunde leraren.
Cao VO 2025: dit willen de bonden bereiken
De onderhandelingen voor een nieuwe cao in het voortgezet onderwijs staan voor de deur. De vakbonden hebben hun inzet gedeeld voor de cao-onderhandelingen voor het voortgezet onderwijs in 2025.
In deze blog lees je de belangrijkste speerpunten van de bonden en de reden waarom ze juist nú zo belangrijk zijn.
Zo bouw je vanaf dag één vertrouwen op
De eerste schooldag in het voortgezet onderwijs is altijd spannend, zowel voor jou als docent als voor de leerlingen. De juiste start maakt een enorm verschil. Hoe zorg je er als docent voor dat je direct een goede band opbouwt en een goede basis legt voor het schooljaar?
In dit artikel ontdek je 6 bewezen strategieën om vanaf dag één sterke relaties met je leerlingen te ontwikkelen.
Een terugblik op een mooi schooljaar 2024-2025
Nu ook regio Midden met zomervakantie is, zit het schooljaar 2024–2025 er officieel op. Een mooi moment om kort terug te blikken én alvast vooruit te kijken.
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.
We houden je actief op de hoogte over vele onderwijszaken.